Apel do Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego w obronie wolności akademickiej i prawa do nauki

My, niżej podpisani, stajemy w obronie wolności akademickiej, autonomii uczelni oraz prawa do nauki, wyrażając stanowczy sprzeciw wobec kolejnej już próby uderzenia w Akademię Wymiaru Sprawiedliwości poprzez próbę bezprawnego odwołania jej Rektora-Komendanta dr. Michała Sopińskiego – prof. AWS. Uporczywe nękanie Rektora-Komendanta przez obecną władzę polityczną trwa od 13 grudnia 2023 roku i przejawia się w podejmowaniu przeciwko niemu szeregu działań o charakterze mobbingu, stalkingu, nękania i systemowego zaszczuwania.

Stojąc na straży prawa, to jest wskazując Ministrowi Sprawiedliwości jednoznacznie, że nie można usunąć z urzędu Prokuratora Krajowego, podważać prezydenckiego prawa łaski, nie uznawać sędziów skutecznie powołanych przez Prezydenta RP, a wreszcie podważać uprawnień Trybunału Konstytucyjnego, dr Michał Sopiński naraził się na szereg szykan o różnym stopniu dolegliwości, łącznie ze zniszczeniem jego prywatnego samochodu przez nieznanych sprawców, jak też utratą dobrego imienia w związku z poleceniem rozpoczęcia postępowania dyscyplinarnego za krytykę wątpliwych prawnie działań Ministra Sprawiedliwości. W naszej ocenie wszystko to – łącznie z bezprawnym naruszeniem jej terytorialnej autonomii przez służby specjalne – było wyłącznie po to, żeby go zastraszyć i zmusić do rezygnacji ze stanowiska.

Obecna próba bezprawnego odwołania Rektora-Komendanta Akademii Wymiaru Sprawiedliwości stanowi przykład politycznej zemsty za aktywność w debacie publicznej podejmowaną przez jej rektora i nauczyciela akademickiego – dr. Michała Sopińskiego. Jako prawnik, doktor Michał Sopiński wypowiadał się wielokrotnie w zakresie funkcjonowania w Polsce wymiaru sprawiedliwości, w tym kryzysu praworządności, realizując prawo, a wręcz obowiązek zabierania głosu w sprawach doniosłych z punktu widzenia publicznego, a takim jest kwestia organizacji wymiaru sprawiedliwości w Polsce, legalności instytucji wymiaru sprawiedliwości, ich umocowania prawnego, zasady legalizmu i ustroju państwa.

Protestujemy przeciwko tym podejmowanym z niesłychaną determinacją i uporem działaniom władz politycznych, które są wymierzone w Akademię Wymiaru Sprawiedliwości. Przejawem tych działań było uchwalenie ustawy, która pod pozorem zmiany nazwy Akademii zmierzała do naruszenia jej autonomii i podporządkowania jej władzom politycznym – zapobiegła temu dopiero odmowa podpisania ustawy przez Prezydenta RP. Elementem szykan wobec uczelni stało się drastyczne ograniczanie jej budżetu przez Ministra Sprawiedliwości. Szczególną represją jest wstrzymanie przez niego na pięć lat naboru studentów na studia kandydackie do Służby Więziennej, pomimo protestów samorządu studenckiego i związków zawodowych. Teraz jednak Minister Sprawiedliwości idzie dalej i próbuje odwołać Rektora-Komendanta Akademii dr. Michała Sopińskiego.

Doktor Michał Sopiński, prof. AWS – doktor nauk prawnych i nauczyciel akademicki – to naukowiec z uznanym dorobkiem. Od 24 marca 2023 roku pełni funkcję Rektora-Komendanta Akademii Wymiaru Sprawiedliwości. Był Visiting Research Fellow na Princeton University (USA) w ramach James Madison Program. W swoim dorobku posiada kilkadziesiąt publikacji i opracowań naukowych, w tym cztery monografie autorskie. Absolwent prawa na Wydziale Prawa i Administracji na Uniwersytecie Warszawskim, filologii francuskiej w ramach Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych na Uniwersytecie Warszawskim oraz rocznych studiów prawniczych na Uniwersytecie Paris-Descartes. Absolwent Uniwersytetu w Poitiers na kierunku europejskiego prawa handlowego (Droit français et européen des affaires), w ramach którego uzyskał tytuł Master 2 będący odpowiednikiem polskiego tytułu magistra. Wielokrotny stypendysta Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Rektora Uniwersytetu Warszawskiego za osiągnięcia naukowe. Laureat Diamentowego Grantu dla wybitnych młodych naukowców przyznanego przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Otrzymał również od Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego stypendium dla wybitnych młodych naukowców. Kierował lub współkierował wieloma projektami naukowymi finansowanymi ze środków krajowych, norweskich oraz europejskich.

Doktor Michał Sopiński to nie tylko zdolny naukowiec, ale też zarazem sprawny menedżer i organizator nauki, któremu uczelnia zawdzięcza swój akademicki status i imponujący rozwój. Stała się pierwszą uczelnią publiczną, która w tak krótkim czasie uzyskała awans naukowy. Otrzymała prawo do nadawania absolwentom już nie tylko tytułów magisterskich, lecz także – jako jedyna uczelnia penitencjarna w Europie – stopni doktora i doktora habilitowanego. Dzięki zaangażowaniu Rektora-Komendanta kampus Akademii w Kaliszu powiększył się o nową salę audytoryjną i dwa akademiki. Jednocześnie pomimo drastycznego obcięcia budżetu, aż o 20 mln zł, uczelnia zakończyła bez strat ostatni rok budżetowy.

Akademia Wymiaru Sprawiedliwości jest dziś nowoczesną uczelnią z fachową kadrą naukową – ekspertami w dziedzinie bezpieczeństwa, resocjalizacji, pedagogiki, prawa, zarządzania, politologii oraz nauk o rodzinie. Jest doceniana za granicą, z powodzeniem rozwijając współpracę międzynarodową. Kształci na najwyższym poziomie przyszłych i obecnych funkcjonariuszy Służby Więziennej, a także kadry organów wymiaru sprawiedliwości i służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo.

Akademia Wymiaru Sprawiedliwości działa na rzecz rozwoju nauki i przygotowania zawodowego kolejnych pokoleń, co pozwala mieć nadzieję na pozytywne zmiany w tym obszarze, niezbędne dla pomyślnego rozwoju państwa i społeczeństwa, zgodnie z dewizą uczelni „Amor patriae nostra lex” (Miłość ojczyzny naszym prawem), przyczyniając się tym samym do urzeczywistniania dobra wspólnego, jakim jest Rzeczpospolita Polska.

Uderzenie w Akademię i jej Rektora jest więc także uderzeniem w setki młodych ludzi – studentów, którym Minister Sprawiedliwości ogranicza możliwości zdobywania wiedzy i praktycznych umiejętności. Godzi w bezpieczeństwo publiczne, dla którego niezwykle ważne jest kształcenie profesjonalnych kadr. Ignoruje fakt, że Służba Więzienna – trzecia pod względem liczebności formacja mundurowa w Polsce – zasługuje na swoją uczelnię, tak jak Policja, Straż Pożarna czy Straż Graniczna.

Podejmowane wobec Akademii działania są jednocześnie niebezpiecznym precedensem polegającym na naruszaniu przez władze polityczne autonomii wyższej uczelni.

Dlatego apelujemy o wsparcie Akademii i jej Rektora do całego środowiska naukowego i prawniczego, służb mundurowych, organizacji społecznych i polityków – do wszystkich, dla których ważna jest niezależność szkolnictwa wyższego, jakość kształcenia i los studentów.